Δραστηριότητες σχετικές με τα ενδιαφέροντα της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Σπουδών Μέσης Ανατολής
Ιούλιος 2011

Εντός Ελλάδος:

1. Έκθεση: « Βυζάντιο και Άραβες », στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης,
Απο 30 Σεπτεμβρίου 2011 ως  31 Ιανουαρίου 2012.  Περισσότερες πληροφορίες στο ιστολόγιο της Ε.Ε.Ε.Σ.Μ.Α: http://soscientgr.blogspot.com/2011/07/16-18122011.html
2. Διεθνές Συνέδριο: « The Challenge of Gender in the Ottoman, Turkish and Middle-Eastern Studies: Attempting an Interdisciplinary Approach », 1-2 Δεκεμβρίου 2011,  Αθήνα. Περισσότερες πληροφορίες στο ιστολόγιο της Ε.Ε.Ε.Σ.Μ.Α: http://soscientgr.blogspot.com/2011/07/blog-post.html

Εκτός Ελλάδος:

1. Συνέδριο: « The New Middle East: Challenges and Opportunities »
 Fares Center for Eastern Mediterranean Studies (FCEMS), Tufts University, 13 -14 Oκτώβρη 2011. Περισσότερες πληροφορίες: http://farescenter.tufts.edu.
Οι εγγραφές θα ξεκινήσουν αρχές Αυγούστου 2011 – επικοινωνία: conferences@tufts.edu.

2. Συνέδριο: Saudi Economy: « Challenges and Opportunities »
 King Abdulaziz University, Τζέντα, 7-9 Μαίου 2012
Προθεσμία υποβολής περιλήψεων: 30 Οκτωβρίου 2011.
Περισσότερες πληροφορίες: http://fsnec.kcorp.net/?q=node/586.

3. Συνέδριο:  « Muslim in Britain: Perceptions and Realities »
 Middle East Institute and  SOAS, Λονδίνο, 14-16 Σεπτεμβρίου 2011
Περισσότερες πληροφορίες:  www.soas.ac.uk/enterprise/shortcourses/muslim-britain.

4. Συνέδριο: « Relationships between Diasporas and Their ‘Homelands’ and Their
Impact on the State, National Identities, and Peace & Conflict »
Βηρυττός, 3-5 Φεβρουαρίου 2012
Προθεσμία υποβολής περιλήψεων: 10 Νοεμβρίου 2011.
Περισσότερες πληροφορίες: http://www.lau.edu.lb/news-events/conferences/rdhis2012/

5. Συμπόσιο: « First Şah İbrahim Veli Symposium »
Bicir Köyü / Malatya, İnönü Üniversitesi Malatya, and Mezirme (Ballıkaya)
 29 Σεπτεμβρίου - 2 Οκτωβρίου 2011. A cooperation of the University of Heidelberg, Germany, and İnönü Üniversitesi Malatya, Turkey..
Περισσότερες πληροφορίες:  www.malatya-alevi-sempozyumu.com/

6. Συμπόσιο: « Citizenship after Orientalism »
 The Open University, Milton Keynes, 6-11 Φεβρουαρίου 2012
Προθεσμία υποβολής συμμετοχών: 12 Σεπτεμβρίου 2011.
Περισσότερες πληροφορίες: http://www.oecumene.eu/events/1st-symposium

7. Μεταπτυχιακό: MA in International Relations and Cultural Diplomacy
The Institute for Cultural Diplomacy, in cooperation with Dubrovnik International University
Berlin and Dubrovnik – απο τον Οκτώβρη του 2011
Φόρμα αίτησης και πληροφορίες:(www.icd-academy.org); Application Form>, info@culturaldiplomacy.org

8. Call for Articles: New Middle Eastern Studies (NMES), the Innovative New
E-Journal of the BRISMES Graduate Section, The British Society for Middle Eastern Studies announces  the initial publication of articles by New Middle Eastern Studies (NMES), the innovative new e-journal of the BRISMES Graduate Section. 
Το ήδη υπάρχον υλικό είναι διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.brismes.ac.uk/nmes/.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα ή επικοινωνήστε με τον κύριο
Andrew Patrick  στην ηλεκτρονική διεύθυνση nmeseditor@gmail.com.



Θέσεις εργασίας εκτός Ελλάδος:

1. Unestablished Teaching Associate in Classical Arabic Faculty of Asian and  Middle Eastern Studies, University of Cambridge
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποστείλουν ηλεκτρονικό μήνυμα στους παρακάτω κυρίους:
Professor Charles Melville (cpm1000@cam.ac.uk)  /  Professor James Montgomery (jem33@cam.ac.uk).
Vacancy Reference No: GU08397.   Salary: £27,428-£35,788.
Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: 29 Ιουλίου 2011
Οι συνεντεύξεις θα πραγματοποιηθούν απο τις 8 Αυγούστου.

2. Senior Research Manager for Cultural Projects in Qatar
Περισσότερες πληροφορίες: jore@cobaltrecruitment.com

3. Postdoctoral Fellowship in Contemporary Italian-Libyan Studies, Rome
The Society For Libyan Studies and the British School at Rome (BSR) are seeking to
appoint a Postdoctoral Fellow in Contemporary Italian and Libyan Studies for the
academic session 2011/12.
Προθεσμία υποβολής αίτησης: 12 Αυγούστου 2011.
Περισσότερες πληροφορίες: http://www.bsr.ac.uk/wp-content/uploads/SLS-Postdoc-1.pdf

4. Research Assistant, British Institute in Damascus (or Amman)
The Council for British Research in the Levant is offering a new, fixed-term
research position to be held at the British Institute in Damascus from October 2011
to March 2012.
Applicants should submit a CV and covering letter and arrange for two references to
be sent directly to cbrl@cbrl.org.uk . IInquiries may be addressed to Dr Daniel Neep, CBRL Research Director (Syria): director@bi-damascus.org.uk
Προθεσμία υποβολής αίτησης: 29 Ιουλίου 2011.

5. Director of the Kenyon Institute, Jerusalem
Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: 15 Αυγούστου 2011.
Περισσότερες πληροφορίες:  http://www.cbrl.org.uk/kenyon-institute.org.uk/news.html

6. Visiting Research Fellowships (16) , Zentrum Moderner Orient & Berlin Graduate
School Muslim Cultures & Societies, Berlin
Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: 15 Σεπτεμβρίου 2011
Περισσότερες πληροφορίες:  http://www.zmo.de/Ausschreibungen/ZMO_BGSMCS_VRF_2011.pdf

7. Five Research Positions (2 year fixed term) at Zentrum Moderner Orient, Berlin,
from 1 January 2012
Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: 15 Σεπτεμβρίου 2011
Περισσότερες πληροφορίες:  http://www.zmo.de/Ausschreibungen/ZMO_MWWoI_2012.pdf

Βυζάντιο και αραβικός κόσμος: συνάντηση πολιτισμών, Θεσσαλονίκη 16-18/12/2011

LETTER OF INVITATION TO THE INTERNATIONAL SYMPOSIUM

«Byzantium and the Arab World: Encounter of Civilizations»

Aristotle University of Thessaloniki, in cooperation with the Hellenic Ministry of Culture and Tourism, organizes in Thessaloniki from 16 to 18 December 2011, an International Symposium under the title: «Byzantium and the Arab World: Encounter of Civilizations».

This event falls within the initiative “Cultural Crossroads” held by the Hellenic Ministry of Culture and Tourism. The initiative aims at planning and organizing a series of events by the cultural and creative agents of Thessaloniki, strengthening thus the cultural profile of Thessaloniki and highlighting the city’s extrovert character.

The Symposium will support the following thematic areas:

1.       History and Religion

2.       Arts and Sciences

The Organizing Committee sends out a Call for Participation to the International Symposium. Interested parties are invited to submit the completed Entry Form by August 29, 2011 and a summary in English (up to 300 words) and send both of them in .doc and .pdf format at: symposium_byzarab@auth.gr

For more information: http://press.auth.gr/news/wordpress/?m=20111216.

Βυζάντιο και Άραβες

Έκθεση «Βυζάντιο και Άραβες»

a↑ a↓ a Αποστολή Εκτύπωση

Έκθεση «Βυζάντιο και Άραβες»
στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης
(30 Σεπτεμβρίου 2011 – 31 Ιανουαρίου 2012)

Τις σχέσεις και αλληλεπιδράσεις Βυζαντίου και Αράβων, από τον 7ο αιώνα –οπότε λαμβάνουν χώρα οι επιθετικοί πόλεμοι των Αράβων εναντίον των Βυζαντινών– έως το 1453 –Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς–, αναδεικνύει η έκθεση «Βυζάντιο και Άραβες» η οποία θα φιλοξενηθεί στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 31 Ιανουαρίου 2012.

Η έκθεση συμμετέχει στις εκδηλώσεις της 3ης Μπιενάλε 2011 της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της συνεργασίας των «Πέντε Μουσείων», ενώ εντάσσεται στο πρόγραμμα του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού «Θεσσαλονίκη. Σταυροδρόμι Πολιτισμών», το οποίο έχει ως θέμα, το 2011, τη Μέση Ανατολή. Το «Σταυροδρόμι Πολιτισμών» αποτελεί μία πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, σκοπός της οποίας είναι η ανάπτυξη μιας σειράς δράσεων από τους πολιτιστικούς και παραγωγικούς φορείς της Θεσσαλονίκης, με στόχο την ανάδειξη της πόλης ως πολιτιστική μητρόπολη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου, δίνοντάς της την ευκαιρία να πρωταγωνιστήσει ξανά στα καλλιτεχνικά τεκταινόμενα της ευρύτερης περιοχής.

Στόχος της έκθεσης είναι να αναδειχθούν οι πολλές πτυχές, γνωστές ή λιγότερο γνωστές των δυο πολιτισμών μέσα από την επαφή τους, ενώ ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις ειρηνικές πολιτιστικές ανταλλαγές στους τομείς των γραμμάτων και της τέχνης. 

Οι θεματικές ενότητες και υποενότητες, οι οποίες θα υποστηρίζονται με κείμενα, χάρτες και εκθέματα, περιλαμβάνουν 105 έργα, 101 αυθεντικά (νομίσματα, χειρόγραφα, κοσμήματα, αγγεία, σταθμία, εικόνες, μαρμάρινες ανάγλυφες πλάκες) και 4 αντίγραφα. Όλα τα επιλεγμένα προς παρουσίαση έργα προέρχονται από ελληνικά δημόσια και ιδιωτικά μουσεία.


Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, στη συνεδρίασή του την Τρίτη το απόγευμα, ενέκρινε τη διοργάνωση της έκθεσης, και τον δανεισμό εκθεμάτων από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, το Νομισματικό και το Μουσείο Μπενάκη, καθώς και τη συγκρότηση τριμελούς εκτιμητικής Επιτροπής για τον καθορισμό της αξίας των έργων. Την Επιτροπή αποτελούν οι: Σταμάτης Χονδρογιάννης –αρχαιολόγος Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, Παναγιώτης Καμπάνης- αρχαιολόγος, Περικλής Φωτιάδης - αρχαιολόγος 10 ΕΒΑ.

Αναλυτικά οι ενότητες και υποενότητες είναι οι ακόλουθες:

1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ – ΧΩΡΟΣ
Ισλάμ: η γέννηση μιας νέας θρησκείας
1.2 Γλωσσάριο
2. ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΙ ΣΕ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ
2.1 Οι Άραβες τολμούν να πολιορκήσουν την Κωνσταντινούπολη
2.2 Άραβες πειρατές – Σαρακηνοί κυριεύουν το 904 τη Θεσσαλονίκη
2.3 Οι Άραβες στην Κρήτη [824-961])
2.4 Το υγρόν πυρ
2.5 Οι μάχες με τους Άραβες και οι βυζαντινοί ακρίτες
2.6 Ο Διγενής Ακρίτας
2.7 Χρονολογικός πίνακας
3. ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΙ ΣΕ ΕΙΡΗΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ
3.1 Δρόμοι εμπορίου (Υαλουργία – Κεραμεική. «Αραβοβυζαντινά» νομίσματα)
3.2 Γράμματα και επιστήμες (Μαθηματικά – Ιατρική. Ο βυζα-
ντινός αστρολάβος και η αραβική αστρονομία. Ονειροκριτικό του Αχμέτ)
3.3 Τέχνη (Αρχιτεκτονική – Ζωγραφική. Κοινές θρησκευτικές ιστορίες. Κουφική γραφή. Γλυπτική. Μουσική)
3.4 Μέγας Αλέξανδρος και Ισκαντάρ
4. ΕΠΙΛΟΓΟΣ
4.1 Από την ακμή στην παρακμή.

Η έκθεση θα συνοδεύεται από επιστημονικό κατάλογο στα ελληνικά και τα αγγλικά, με εισαγωγικά κείμενα από έγκριτους μελετητές και λήμματα. Θα πλαισιώνεται επίσης από διαλέξεις, εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά και ενήλικες, αφηγήσεις αραβικών παραμυθιών, παιγνίδια ρόλων, συναυλίες βυζαντινής και αραβικής μουσικής, προβολές ταινιών.

Aναγγελία συνεδρίου με θέμα το φύλο στη ζώνη ενδιαφερόντων μας

International conference

The Challenge of Gender in the Ottoman, Turkish and Middle-Eastern Studies: Attempting an Interdisciplinary Approach

The Department of Turkish and Modern Asian Studies of the National and Kapodistrian University of Athens and The French School of Athens are planning to hold an international conference in Athens on December, 1^st -2^nd, 2011. The conference will be entitled The Challenge of Gender in the Ottoman, Turkish and Middle-Eastern Studies: Attempting an Interdisciplinary Approach. This conference will be held during the second meeting of the research group working on Gender and Inter-religious Relations in South Eastern Europe and the Eastern Mediterranean (19^th -21^st centuries). It is an international research program running since 2009 and coordinated by both the above institutions.

This conference aims at investigating the effects of the uses of gender as an analytical tool on various disciplines (history, sociology, anthropology, etc.) in the context of the Ottoman, Turkish and Middle-Eastern Studies. We will attempt to bring to the fore subjects such as:

·         gender as an analytical category in the historical/ anthropological etc. research on Ottoman, Turkish and Middle Eastern societies until now.

·         gender as a tool to challenge traditional narratives on nation building or on women in non-Western societies and to problematize orientalist common places still influential enough in social studies.

In this perspective we wish to give emphasis on assessments of the ways gender as a category of social analysis changed the academic communities’ (or eventually the public opinion’s) views on the respective societies.

Furthermore, inductive approaches will be attempted, since these subjects will also be approached through particular topics. Among them the effect of relations between people of various ethno-religious origins on the shaping of gender cultural patterns in the Ottoman, Turkish and Middle Eastern societies will be of great  importance.      

The working languages of the conference will be English and French.

The Organizing Committee

Professor Ioannis Th. Mazis

President of the Department of Turkish and Modern Asian Studies

University of Athens

yanmazis@turkmas.uoa.gr

Maria Couroucli

CNRS Senior Researcher

École Française d’ Athènes/ Modern Greek and Balkan Studies Head

Maria.Couroucli@efa.gr

Assistant Professor Anastassios Anastassiadis

École Française d’ Athènes

McGill University,  Montreal

TassosA@free.fr

Lecturer Efthymia Kanner

Department of Turkish and Modern Asian Studies

University of Athens

canner@turkmas.uoa.gr 

Λίγα λόγια για το βιβλίο του S. Gouguenheim, "Ο Αριστοτέλης στο Μον-Σαιν-Μισέλ

            Ο Sylvain Gouguenheim είναι καθηγητής μεσαιωνικής ιστορίας. Συγκεκριμένα, ειδικεύεται στην ιστορία των σταυροφοριών και στο Τευτονικό Τάγμα. Με το βιβλίο του Aristote au Mont-Saint-Michel, les racines grecques de l’Europe chrétienne (Παρίσι, εκδόσεις Seuil, 2008), προκάλεσε θύελα συζητήσεων που σίγουρα δεν ήταν στις προθέσεις του ιστορικού. (Στην Ελλάδα το έργο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ολκός, 2009).

            Εν ολίγοις, οι θέσεις του συγγραφέα μπορούμε να πούμε ότι εστιάζουν σε τρία σημεία.

            α) Η Δύση δεν έπαψε ποτέ να ενδιαφέρεται για την αρχαία γραμματεία και με αφετηρία την καρολίγγεια αναγέννηση κινητοποιήθηκε προς την αναζήτηση της αρχαίας σοφίας. Ο συγγραφέας επικεντρώνει τα επιχειρήματά του στο αββαείο Μον-Σαιν- Μισέλ, το οποίο θεωρεί τον λησμονημένο κρίκο στη μετάβαση της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη από τον Ελληνικό κόσμο στο Δυτικό. Στη μονή Σαιν-Μισέλ γίνονται μεταφράσεις ελληνικών χειρογράφων στα λατινικά, με εμβληματική μορφή τον Ιάκωβο της Βενετίας τον Γραικό, τον οποίο ονομάζει πρώτο μεταφραστή του Αριστοτέλη.

            β) Το Βυζάντιο διατήρησε μια συνέχεια στην επαφή του με την κληρονομιά των αρχαίων Ελλήνων, την οποία θεωρούσε δικιά του. Οι επαφές των Βυζαντινών λογίων με τη Δύση καθώς και η μετανάστευση Ελλήνων από τις περιοχές που κατέκτησε το Ισλάμ προς την δυτική Ευρώπη, έφεραν κυρίως σε επαφή τους δυτικούς με την αρχαία ελληνική γραμματεία και τους τροφοδότησαν με χειρόγραφα.

            γ)Διαχωρίζει τον αραβικό πολιτισμό από το Ισλάμ, υποστηρίζοντας ότι Άραβες δεν ήταν μόνο Μουσουλμάνοι, αλλά και Χριστιανοί και Εβραίοι. Δέχεται τη μεγάλη μεταφραστική κίνηση των Σύρων και είναι αυτή που έφερε σε επαφή το Ισλάμ με τα αρχαία κείμενα. Ωστόσο, υποστηρίζει ο συγγραφέας, το Ισλάμ δεν μπόρεσε ποτέ να κατακτήσει το πνεύμα των Ελλήνων. Σε αυτό συνέτειναν τρεις παράγοντες: Κατά πρώτον η διαφορά της δομής μιας ινδοευρωπαϊκής γλώσσας από τη σημιτική. Εδώ θα παραθέσω μερικά αποσπάσματα τα οποία θεωρώ ενδιαφέροντα για συζήτηση: «Ειδικά σε μια σημιτική γλώσσα, το νόημα αναβλύζει μέσα από τις λέξεις, από τις συνηχήσεις και τις αντηχήσεις τους, ενώ σε μια ινδοευρωπαϊκή γλώσσα προκύπτει πρώτα από τη διάταξη της φράσης, τη γραμματική της δομή.» και «Η αραβική γλώσσα είναι μια γλώσσα θρησκείας με την ετυμολογική έννοια του όρου: το ότι στο σύστημα των ινδοευρωπαϊκών χρόνων (αόριστου/ενεστώτα/ μέλλοντα) αντιπαρατάσσει αυτό της έννοιας του ρήματος (συντετελεσμένο/μη συντετελεσμένο) διευκολύνει το δέσιμο με τις ρίζες. Τελικά οι διαφορές μεταξύ των γλωσσολογικών συστημάτων είναι τέτοιες που σχεδόν αψηφούν κάθε μετάφραση· τόσο πολύ το σημαίνον κινδυνεύει να αλλάξει νόημα περνώντας από τη μια γλώσσα στην άλλη.» [σ.147] 

            Η δεύτερη θέση αφορά το δόγμα του Ισλάμ: «Πανίσχυρο το μουσουλμανικό δόγμα αφήνει ελάχιστο χώρο στην κριτική σκέψη και ειδικά σ’ εκείνη που ζητά να προικίσει τον άνθρωπο με μια αναζωογονητική ιδιότητα, την ελευθερία» [σ.171] Το βάρος της ορθοδοξίας, της ορθοπραξίας και της στενής σύνδεσης του πολιτικού και του θρησκευτικού στοιχείου που αποτελούν τη βάση της αββασίδικης κοινωνίας, δεν αφήνει περιθώρια στον ελεύθερο στοχασμό.

            Τρίτον, στο Ισλάμ απουσιάζει η πολιτική σκέψη του Αριστοτέλη και «ουδείς ποτέ στο Ισλάμ ανέτρεξε στο ελληνορωμαϊκό νομικό σύστημα, ούτε καν ο Αβερρόης» «Δεν υπήρξε κανείς άγιος Θωμάς μουσουλμάνος για να επεξεργαστείμια κοσμική άποψη για την εξουσία» [σ.174].

            Συνεπώς, καταλήγει ο συγγραφέας ο εξελληνισμός του Ισλάμ απέτυχε και επομένως για πιό φωτισμένο Ισλάμ μου μεταλαμπάδευσε την αρχαία ελληνική σοφία στη Δύση, μιλάμε; Η Ευρώπη δεν οφείλει τίποτα στο Ισλάμ όσον αφορά την πολιτισμική της ανάπτυξη. Αντίθετα το Ισλάμ χώρισε τον κόσμο της Μεσογείου σε επιμέρους πολιτισμούς σύνορα των οποίων ήταν οι ακτές της. Η Μεσαιωνική Μεσόγειος από σταυροδρόμι πολιτισμών ορίζεται από τον Gouguenheim σε πεδίο σύγκρουσης πολιτισμών.

            Οι θέσεις που εκφράζει ο συγγραφέας θα μπορούσαν να ήταν χρήσιμες σε ένα διάλογο, αν ήταν καθαρά επιστημονικές. Ο λόγος εντούτοις του συγγραφέα είναι πολεμικός και πολιτικός. Πράγμα που αν δεν αποκλείει τον διάλογο, σίγουρα τον δυσκολεύει. Παραθέτω ένα απόσπασμα από την εισαγωγή ήδη του βιβλίου: «...η Ευρώπη –και μόνο η Ευρώπη- γέννησε τη σύγχρονη επιστήμη, της οποίας ο σημερινός οικουμενικός χαρακτήρας αποκεικνύει τον πρωταρχικό ρόλο της για ολόκληρη την ανθρωπότητα.» Αυτός ο απόλυτος τόνος αποκλείει την έρευνα τον διάλογο μεταξύ των πολιτισμών και ιδικώτερα, εισάγει μια ιεραρχία των πολιτισμών σε μια δεδομένη ιστορική στιγμή, τον Μεσαίωνα. Και όπως ο ίδιος αναφέρει «μια επιστημονική συζήτηση γίνεται πολτικό παιχνίδι...κι εκεί χάνει.» [σ.219]

Μαίρη Χριστοδούλου

πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες ενδιαφερόντων της Εταρείας μας

Δραστηριότητες σχετικά με τα ενδιαφέροντα της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Σπουδών Μέσης Ανατολής

                                                        Ιούνιος 2011

Εντός Ελλάδος:

1) Ειδοποίηση για αλλαγή ημερομηνίας εκδήλωσης: 

Λόγω έκτακτης αλλαγής στο πρόγραμμα της  

Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου

 η εκδήλωση για την παρουσίαση της Μεγάλης Ορθόδοξης Χριστιανικής Εγκυκλοπαίδειας 

(για την οποία έχετε ήδη ενημερωθεί με e-mail στις )

  μετατίθεται για την Παρασκευή 24 Ιουνίου 2011 και ώρα 18:00

 στο Μέγαρο Μουσικής στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος».

Εκτός Ελλάδος:

1)Διεθνές συνέδριο: “Performing Religion: Actors, Contexts, and Texts”,

Orient-Institut Beirut, 16-18  Νοεμβρίου 2011

Πληροφορίες: http://www.orient-institut.org/English/EventsDetails.aspx?pageid=1794. 

 Προθεσμία υποβολής περιλήψεων: 28 Ιουνίου June 2011. 

Επαφές με:Ines Weinrich (weinrich@oidmg.org)

2)Συνέδριο: "Islamism and Resistance in the Arab World" 

Center for Islamic Studies, University of Birmingham, 27 Ιουνίου 2011

Πρόγραμμα:http://www.birmingham.ac.uk

/schools/ptr/departments/theologyandreligion/events/2011/women-islamism-resistance.aspx

Ερωτήσεις: to Haifaa Jawad at H.A.Jawad@bham.ac.uk.

3)Συνέδριο: "Educational Borders: Film and Media Analysis of Cultural Foundations" 

Faculty of Education, Free University of Bolzano, Italy, 7-8 Οκτώβρη 2011.

Πληροφορίες:http://annemarieprofanter.net/index.php?option=com_content&view=article&id=103&Itemid=103. 

Για οποιαδήποτε ερώτηση μπορείτε να επικοινωνείτε με τις κυρίες:  

Annemarie Profanter (annemarie.profanter@unibz.it),

 Claudia Lintner (claudia.lintner2@unibz.it)  

Stephanie Ryan Cate (srcdhofaru@gmail.com).

4)Εργαστήριο: "Ethno-Religious Diversity and 

Cultural Innovation in the Medieval Mediterranean"

Montecatini, Italy,  21-24 Μαρτίου 2012

Για περισσότερες πληροφορίες: 

http://www.eui.eu/DepartmentsAndCentres

/RobertSchumanCentre/Research/InternationalTransnationalRelations/Mediterranean

Programme/MRM/Mrm2012.aspx (refer to workshop #17).

Προθεσμία υποβολής συμμετοχής ως τις 15 Ιουλίου 2011

5)18th International DAVO Congress for Contemporary Research on the Middle East

Berlin, 6 - 8 Oκτωβρίου 2011

Πληροφορίες/υποβολή περιλήψεων: http://davo.uni-mainz.de/tagungen/davo2011.html

6)Colloque: "Laïcités en sociétés majoritairement musulmanes et musulmans en

contextes laics. Débats, expériences et confrontations, XIXe – XXe siècle"

Le Mans, 15 Οκτωβρίου 2011  

Υποβολή προτάσεων: έως 15 Οκτωβρίου 2011.

Πληροφορίες: http://calenda.revues.org/nouvelle20180.html

7)Colloque international: "L’orientalisme et après? Médiations, appropriations,

contestations" Paris, 15-17 Ιουνίου 2011

Colloque organisé par François Pouillon et Jean Claude Vatin  avec le soutien du CNRS, de l’EHESS, 

de l’IMA de l’Université de Princeton, 

du MAE, de la Fondation Abd

Al Aziz et de l’IISMM.  Πληροφορίες: http://lodel.ehess.fr/chsim/document.php?id=433

8)Νέα βάση δεδομένων: Confidential Documents of the British Foreign and

 Colonial Offices on Middle East History, 1839-1969

Πρόσβαση στα αρχεία μέσω των ιστοσελίδων

: http://wwwapp.cc.columbia.edu/ldpd/rti/index.jsp) 

http://www.columbia.edu/cgi-bin/cul/resolve?clio8658869

Ahmad Chawqi -Άχμαντ Σάουκι Πρότυπο επίκαιρου διανοουμένου

Άχμαντ Σάουκι Πρότυπο επίκαιρου διανοουμένου

 Ομιλία του Ρόνι Μπου Σάμπα.

 

Ο Άχμαντ Σάουκι είναι μια πολυγραφότατη προσωπικότητα της αραβικής λογοτεχνίας. Γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο να επιλέξει κανείς μια πλευρά να επιχειρήσει να παρουσιάσει. Με βοήθησαν όμως τα γεγονότα που ζουν οι αραβικές χώρες και τα οποία ως φαίνεται αρχίζουν να φτάνουν και ως την Ευρώπη. Μιλώ για τον αγώνα του αραβικού λαού να ανατρέψει τα καθεστώτα που τον τυράννησαν επί δεκαετίες και μαζί με την ανατροπή τους να αναζητήσει άλλα μοντέλα κρατών. Εδώ ακριβώς χρειάζεται ο κόσμος να κοιτάξει στον Σάουκι, να τον συμβουλευτεί. Θα αναρωτηθεί κανείς μα τι κάνει ένα ποιητή που γεννήθηκε το 1869 και πεθαίνει το 1932 να είναι πρότυπο επίκαιρο και μάλιστα για ένα διανοούμενο. Αυτή είναι η θέση που θα προσπαθήσω να υποστηρίξω εδώ.

Από το 1869 μέχρι το 1932 (63 χρόνια), ο χάρτης της Εγγύς Ανατολής άλλαξε ριζικά. Από την Οθωμανική Αυτοκρατορία μοιράστηκαν οι Άραβες σε διαφορετικά κράτη τα οποία ονόμασαν κιόλας «εθνικά» κράτη.  Η Αίγυπτος όμως είχε από πριν μια διαφορετική σχέση με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, και πριν ξεφύγει από αυτή πρόλαβαν οι Άγγλοι να την βάλουν κάτω από τον ζυγό τους. Χάρη, όμως, στη λαϊκή επανάσταση τότε το 1922, έφυγαν οι Άγγλοι. Όλα αυτά τα γεγονότα, η αλλαγή της μορφής των κρατών από την αυτοκρατορία μέχρι τα έθνη κράτη χάρη σε «εθνικές» αφυπνίσεις επηρέασαν βαθιά την λογοτεχνία- ή τους επηρέασε η λογοτεχνία- δεν ξέρω! Δεν παραλείπω να αναφέρω ότι όλη αυτή η κατάσταση οδηγεί στη δημιουργία των θεμελιωτικών μύθων βάση των οποίων συστήνονται τα κράτη έθνη. Και ένας από τους χώρους ανάπτυξης τέτοιων μύθων είναι η λογοτεχνία. Ο Σάουκι ήταν τότε στο παλάτι του Πρίγκηπα Ισμαήλ και είδε τις αλλαγές από κοντά- και φυσικά πλήρωσε το τίμημα.

Ο Σάουκι ως πολυδιάστατη προσωπικότητα με ευρεία παιδεία, αραβική και ευρωπαϊκή, διαμόρφωνε συνέχεια τις πολιτικές απόψεις του. Πάντα όμως είχε κεντρικό άξονα αυτό που θεωρούσε ότι εξυπηρετεί το καλό της Αιγύπτου. Γι’ αυτό ήταν στο πλευρό του Πρίγκηπα, αλλά είχε και καλές σχέσεις με το Εθνικό Κόμμα που ζήταγε ανεξαρτησία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Γιατί έβλεπε δημοκρατικά τη διαφορετικότητα στην αναζήτηση του συμφέροντος της χώρας του. Με τους Άγγλους όμως δεν ήταν δυνατόν  να έχει καλές σχέσεις και τον εξόρισαν στην Ισπανία. Εκεί βλέπει με άλλη ματιά την αραβική ιστορία και πολιτισμό, και γίνεται ένθερμος υποστηρικτής του αραβισμού και της αφύπνισης του αραβικού λαού. Όπως θα φανεί από την πορεία του μετά την επιστροφή στην Αίγυπτο, θα γίνει η φωνή του λαού και τα ποιήματά του θα ξεπεράσουν την Αίγυπτο και θα φτάσουν σε όλο τον αραβικό κόσμο. Η θεματολογία των ποιημάτων θα επεκταθεί στην εξύμνηση της Ιστορίας άλλων περιοχών του αραβικού κόσμου, όπως η Συρία.

Ο Σάουκι ως Άραβας διανοούμενος και υπηρέτης της αφύπνισης, δουλεύει επίμονα στην εμπλουτισμό της λογοτεχνίας με καινούργια είδη στα οποία ταυτόχρονα θα εκφράσει τις διάφορες απόψεις του για την κοινωνία, τις αξίες, τα ήθη, τον σεβασμό της πατρίδας κλπ.. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας δουλειάς είναι η ενασχόλησή του με την συγγραφή λυρικών παραστάσεων ιστορικού και μη περιεχομένου, τη στιγμή που ο αραβικός κόσμος είχε πρόσφατη επαφή με το θέατρο. Έγραψε ποιήματα για νέους και εφήβους. Να σκεφτούμε όμως ότι η παιδική και εφηβική λογοτεχνία είναι κάτι που δεν έχει πολύ καιρό που πήρε την αρμόζουσα αξία της.

Πέραν όλων αυτών τον απασχόλησε το χρόνιο πρόβλημα που συνοδεύει τα «έθνη κράτη» από την ημέρα της σύστασής τους και εννοώ εκείνο της ιστορικής συνέχειας. Οι θεμελιωτικοί μύθοι πραγματεύονται αυτή την πλευρά και αυξάνουν την θολούρα. Ο Σάουκι όμως από πολύ νωρίς είδε με άλλη ματιά το όλο θέμα. Είναι γνωστό τοις πάσι ότι η Αίγυπτος γνωρίζει την πρώτη δόξα της με τους Φαραώ, αλλά την κυβέρνησαν μετά οι Πέρσες, οι Πτολεμαίοι, οι Ρωμαίοι, και οι Ρωμαίοι της Ανατολής (ή αλλιώς οι Βυζαντινοί), οι Άραβες, οι Οθωμανοί κλπ.. Αυτές οι διαδοχικές κατακτήσεις, χαλάνε την ρομαντική ματιά των εθνικιστών για μια καθαρή εθνική ταυτότητα η οποία θα περιλαμβάνει μια γλώσσα, μια θρησκεία, που αποτελείται από μια καθαρή φυλή. Γι’ αυτό ο καθένας πολλές φορές επιλέγει για σημείο αναφοράς τη στιγμή που νομίζει ότι από κει ξεκινάει η δόξα της χώρας του, γιατί όπως λέγει  η Ελένη Γλυκατζή Αρβελέρ: «κανείς λαός δεν διεκδίκησε ποτέ τα παραστρατήματά του ως μέρος της κληρονομιάς του, όπως κανείς μας (η ψυχανάλυση το διδάσκει πειστικά) δεν ενσωμάτωσε τα παράτυπα (που άθελα, η επισταμένως, απωθεί στο υποσυνείδητό του), κανείς δεν θεώρησε τα στοιχεία αυτά ειδοποιά στοιχεία της προσωπικότητάς του» [Προβλήματα Ελληνικής Συνέχειας, Πολιτισμός και Ελληνισμός: προσεγγίσεις, σ. 68, Καστανιώτη, 2007]. Γι’ αυτό το λόγο κάποιοι απορρίπτουν για παράδειγμα τα φαραωνικά στοιχεία της Αιγύπτου, ή άλλοι τα αραβικά στοιχεία της, άλλοι νοσταλγούν στην αλεξανδρινή εποχή κλπ.

Ο Σάουκι σε αντίθεση με όλους αυτούς έβλεπε την Αίγυπτο ως μια σταθερά και όλα τα άλλα ως μεταβαλλόμενα στοιχεία που την εμπλουτίζουν γενικά. Γι’ αυτό στα ποιήματά του, και στις λυρικές παραστάσεις εμπνέεται από όλες τις φάσεις της Αιγυπτιακής Ιστορίας, και τις αναδεικνύει. Για παράδειγμα στο Ποίημά του «τα γενόμενα τα μέγιστα στην κοιλάδα του Νείλου» (كبارُ الحوادِث في وادي النيل), που απήγγειλε το 1894 στο Διεθνές Οριενταλιστικό Συνέδριο στην Γενεύη, εξυμνεί την φαραωνική, την αλεξανδρινή και άλλες εποχές πλην την περσική όπου επικράτησε η τυραννία. Με την ίδια θετική και πραγματική ματιά αναφέρεται στις θρησκείες που ασπάστηκε και ασπάζεται ο Αιγυπτιακός λαός και καλεί για αλληλεγγύη και αγάπη μεταξύ του χριστιανισμού και του Ισλάμ. Στα ποιήματα λοιπόν δεν εμφανίζεται ο Σάουκι φαραωνιστής, ούτε πτολεμαϊστής, ούτε ισλαμιστής. Είναι πάντα Αιγύπτιος, και από αυτό το πρίσμα βλέπει την Ιστορία.

Σήμερα λοιπόν που ο κόσμος βιώνει πιο ραγδαίες αλλαγές απ’ αυτές που βίωσε ο ποιητής μας, το πρότυπο του διανοούμενου ποιητή Σάουκι  επιστρέφει για να μας θυμίσει ότι η Ιστορία, και ο πολιτισμός, δεν είναι κάθετες γραμμές, «καθαρές» υποθέσεις, αλλά ένα μωσαϊκό τόσο πλούσιο που οφείλουμε να το προστατεύσουμε. Οι χώρες που αναβράζουν τώρα βρίσκονται  σε σταυροδρόμι: του χωρισμού ή της ένωσης. Ο Σάουκι προτείνει ένωση. Αύριο ίσως είναι λίγο αργά για τέτοια απόφαση. Θα ακούσει κανείς;            

[Εισήγηση του Ρόνι Μπου Σάμπα (Roni Bou Saba) στηn ημερίδα που διοργάνωσε το Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Αιγύπτου στην Αθήνα προς τιμή του Ποιητή Άχμαντ Σάουκι, την Πέμπτη 2/6/11]

Σημ. από την Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Σπουδών Μέσης Ανατολής: Ο Ρόνι Μπου Σάμπα είναι φιλόλογος της αραβικής γλώσσας,  ερευνητής και μεταφραστής. Περιμένουμε με χαρά τη διδακτορική διατριβή του.